حقوق سرمایه‌گذاری خارجی

آیا ایران جای امنی است؟

در یک پاسخ کوتاه باید گفت آری، و در پاسخی کاملتر باید گفت: «البته که هست».

ایران دارای سابقه امنیتی فوق العاده ای است، به خصوص وقتی این موضوع را در نظر بگیریم که کشور ایران در یکی از پر تنش ترین مناطق دنیا قرار گرفته است. این کشور یک پناهگاه امن در دریایی از آشوب است و شما به سختی می توانید گردشگری را در ایران پیدا کنید که احساس امنیت نکند.

مقاصد محبوب گردشگران مثل تهران و اصفهان واحدهایی را برای اجرای قوانین گردشگری ایجاد نموده اند که هدف اصلی آنها خدمت به مسافران خارجی است. افزون بر این، بخش حقوقی سازمان «میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری» به بازدید کنندگان خارجی کمک می نماید تا در صورت تمایل، شکایت های خود را بعد از ترک کشور نیز دنبال نمایند.

چه کسی می تواند به ایران سفر کند؟

شهروندان کلیه کشورهای به رسمیت شناخته شده توسط ایران می توانند به کشور ایران سفر کنند. این کشور در فرودگاه های بین المللی خود، ویزای ۳۰ روزه برای شهروندان ۱۹۰ کشور صادر می نماید.
ایران همچنین الزام داشتن ویزا را برای شهروندان کشورهای ترکیه، گرجستان، آذربایجان، ارمنستان، سوریه، مصر، لبنان و بولیوی، را برداشته است. همچنین شهروندان روسیه که در قالب تورهای مسافرتی به ایران سفر می کنند، نیاز به ویزا ندارند.

آیا تضمینی برای سرمایه گذاری در ایران وجود دارد؟

بعد از حدود ۴۸ سال، قانون جدید سرمایه گذاری در ایران با عنوان «قانون تشویق و حمایت از سرمایه گذاری خارجی (فیپا)» توسط مجلس در سال ۱۳۸۰ تصویب شد. این قانون جایگزین قانون سابق با عنوان «قانون جلب و حمایت از سرمایه های خارجی» گردید که در سال ۱۳۳۴ تصویب شده بود. قانون فیپا فراهم کننده ضمانت ها و مزایایی برای سرمایه گذاری خارجی در ایران است.

مزایای فیپا:

• سرمایه خارجی در مقابل ملی سازی و مصادره ضمانت می گردد، و در این موارد سرمایه گذاری خارجی جبران خسارت دریافت می کند (ماده ۹ قانون فیپا).
• در صورتی که یک قانون یا آیین نامه دولتی منجر به ممنوعیت یا توقف قراردادهای تایید شده مالی در چهارچوب این قانون گردد، دولت خسارت های وارده را تامین و پرداخت می کند (ماده ۱۷ قانون فیپا و ماده ۲۶ از آیین نامه اجرایی آن).
•  سرمایه گذاری های خارجی بر طبق این قانون و بدون تبعیض از همان حقوق، حمایت ها و تسهیلاتی برخوردار خواهند بود که برای سرمایه گذاری های داخلی وجود دارد (ماده ۸ از قانون فیپا).
• امکان انتقال سرمایه خارجی و سود حاصل از آن به ارز خارجی یا کالا وجود خواهد داشت (ماده ۱۳ و ۱۴ قانون فیپا).
•  پذیرش سرمایه گذاری خارجی در کلیه تولیدات، صنایع، کشاورزی، حمل و نقل، ارتباطات و خدمات و همچنین در زمینه های انرژی و تامین آب، برق، گاز.
•  امکان ارجاع دعاوی مرتبط با سرمایه گذاری به مقامات بین المللی (ماده ۱۹ قانون فیپا).
•  صدوری ویزای سه ساله ایران برای سرمایه گذاران خارجی، مدیران، متخصصان و اعضای خانواده آنها و امکان تمدید ویزا (ماده ۲۰ قانون فیپا و ماده ۳۵ از آیین نامه اجرایی آن).
•  امکان انتخاب روش سرمایه گذاری در یک پروژه به عنوان «سرمایه گذاری مستقیم خارجی» یا سرمایه گذاری خارجی در کلیه بخش ها در چهارچوب «مشارکت مدنی»، «بیع متقابل» و «ساخت، بهره برداری و واگذاری» (ماده ۳ فیپا).
•  پذیرش سرمایه گذاری از طرف هر گونه شخص حقیقی و حقوقی غیر ایرانی یا اشخاص ایرانی که از سرمایه با منشاء خارجی که مجوز سرمایه گذاری را اخذ نموده باشند (ماده ۱ قانون فیپا).

آیا یک شخص خارجی می تواند در ایران خانه یا زمین خریداری نماید؟

یکی از محدودیت های سرمایه گذاران خارجی در ایران مالکیت اموال غیر منقول مانند زمین می باشد. آیین نامه ای با عنوان «آیین نامه استملاک اتباع خارجه» مصوب ۱۳۲۸ وجود دارد که شامل مقرراتی راجع به مالکیت زمین توسط اشخاص خارجی می باشد. این آیین نامه به طور کلی مالکیت زمین توسط اشخاص خارجی را اجازه می دهد، اما شرایط و مراحل آن بسیار پیچیده است. نه تنها مکان و علت خرید زمین دارای اهمیت است، بلکه تقاضای خرید باید توسط اداره ثبت اسناد و املاک کشور، وزارت امور خارجه و در بسیاری از موارد توسط هیئت وزیران، تایید شود.

بنابراین این سوال مطرح می شود که آیا راه حل آسان تری برای تملک زمین در ایران توسط اشخاص خارجی وجود دارد. پاسخ مثبت است. بهترین راه حلی که ما توصیه می کنیم ثبت یک شرکت در ایران است که مالکیت کامل آن متعلق به شخص خارجی باشد. از آن جایی که این شرکت در ایران ثبت می شود، ملّیت آن ایرانی خواهد بود (بدون توجه به سهامداران آن)، بنابراین مشکلی برای خرید یا اجاره زمین توسط چنین شرکتی وجود نخواهد داشت.

البته اشخاص خارجی می توانند زمین یا خانه را در ایران اجاره نمایند و محدودتی از این جهت وجود ندارد.

آیا برای سرمایه گذاری خارجی در ایران محدودیت و سقفی از حیث میزان سرمایه گذاری یا سهام دار شدن در شرکت ها وجود دارد ؟

در ایران هیچ حداقل و حداکثری در رابطه با درصد سهام ویا در مورد سرمایه گذاری برای سرمایه گذار خارجی وجود ندارد .