در این مطلب میخوانید:
ایران در جذب سرمایه گذاری خارجی ۲۷ پله نزول کرده است
کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل که با عنوان آنکتاد شناخته میشود، هر سال سلسلهگزارشهایی با عنوان «سرمایهگذاری خارجی جهان» منتشر میکند و در آن به بررسی روند سرمایهگذاری خارجی در کشورهای مختلف میپردازد. آنکتاد طی این گزارشها آمار مربوط به سرمایهگذاری مستقیم خارجی کشورهای جهان را انتشار میدهد.
۱۱ درصد کاهش سرمایهگذاری مسقیم خارجی در ایران طی یک سال
بر اساس گزارش «سرمایهگذاری خارجی جهان ۲۰۲۱»، تهیهشده توسط آنکتاد، میزان سرمایهگذاری مستقیم خارجی در ایران طی سال ۲۰۲۰ به عدد یک میلیارد و ۳۴۲ میلیون دلار رسیده است. این در حالی است که همین رقم در یک سال پیش از آن یعنی در سال ۲۰۱۹، به یک میلیارد و ۵۰۸ میلیون دلار رسیده بود؛ بدینترتیب سرمایهگذاری خارجی در ایران در سال ۲۰۲۰، کاهشی در حدود ۱۶۶ میلیون دلار برابر با ۱۱ درصد را تجربه کرده است. نگاهی به آمار سرمایهگذاری خارجی در ایران در سالهای پیش از آن نیز نشان میدهد که این رقم در سالهای ۲۰۱۹ و ۲۰۱۸ به ترتیب ۳۶.۴ درصد و ۳۰ درصد افت کرده بود.
جدول زیر نشاندهندۀ میزان جذب سرمایهگذاری خارجی ایران طی هشت سال اخیر است:
| سال میلادی | میزان سرمایهگذاری خارجی در ایران |
| ۲۰۱۲ | ۴ میلیارد و ۶۶۲ میلیون دلار |
| ۲۰۱۳ | ۳ میلیارد و ۵۰ میلیون دلار |
| ۲۰۱۴ | ۲ میلیارد و ۱۰۵ میلیون دلار |
| ۲۰۱۵ | ۲ میلیارد و ۵۰ میلیون دلار |
| ۲۰۱۶ | ۳ میلیارد و ۳۷۳ میلیون دلار |
| ۲۰۱۷ | ۵ میلیارد و ۱۹ میلیون دلار |
| ۲۰۱۸ | ۲ میلیارد و ۳۷۳ میلیون دلار |
| ۲۰۱۹ | ۱ میلیارد و ۵۰۸ میلیون دلار |
| ۲۰۲۰ | ۱ میلیارد و ۳۴۲ میلیون دلار |
جدول فوق بهروشنی بیانگر این حقیقت تلخ است که سرمایهگذاری خارجی در ایران در مسیر سراشیبی قرار دارد و تنها در سال ۲۰۱۷ و با انجام مذاکرات برجام، این رقم حتی از میزان سرمایه خارجی جذبشده در سال ۲۰۱۲ نیز فراتر رفته بوده است.
افزایش سهم ایران از میزان کل جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی در جهان
سال گذشتۀ میلادی جهان با پاندمی کرونا درگیر بود که به طور کلی سبب افت اقتصادی و سرمایهگذاری در جهان شد. بر اساس گزارش سالانۀ آنکتاد، به طور کلی در سال ۲۰۲۰، میزان ۹۹۹ میلیارد دلار سرمایهگذاری مستقیم خارجی انجام شده است که نسبت به مدت مشابه سال پیش، ۵۴۱ میلیارد دلار کمتر بوده است.
سهم ایران از این میزان سرمایهگذاری در جهان، تنها ۱۳/۰ درصد بوده است حال آنکه این رقم در مقایسۀ با رقم مشابه آن در سال پیش رشد اندکی را نشان میدهد و از ۰۹/۰ درصد به ۱۳/۰ رسیده است.
نزول ۲۷ پلهای ایران در جذب سرمایه گذاری خارجی
بر اساس گزارشهای منتشرشدۀ آنکتاد، ایران در سال ۲۰۲۰ (۱۳۹۹) در میان کشورهای بررسیشده، جایگاه ۷۲ را به خود اختصاص داده است که نسبت به گزارش سال گذشته یعنی ۲۰۱۹ (۱۳۹۸) ۶ پله صعود داشته است. البته نباید فراموش کرد که سرمایهگذاری مستقیم خارجی در سال ۲۰۲۰ در بسیاری از کشورها به علت شیوع کرونا بهشدت کاهش یافته بود.
هر چند رتبه ایران در سال بهتر شده است اما کشور در سال های پیش از آن با کاهش جایگاههای شدیدی مواجه شده بود. ایران در سال ۲۰۱۹ با ۲۳ پله نزول، جایگاه ۷۸ و در سال ۲۰۱۸ با ۱۰ پله نزول جایگاه ۵۵ را به خود اختصاص داده بود. این در حالی است که جایگاه ایران در سال ۲۰۱۷ (۱۳۹۶) برابر با ۴۵ بود. بدینترتیب عرض سالهای ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۰، جایگاه ایران ۲۷ پله سقوط کرده است.
سه کشور برتر جهان در جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی
براساس گزارشهای آنکتاد، کشور امریکا با ۱۵۶ میلیارد دلار، در رتبه نخست جذب سرمایهگذاری خارجی قرار دارد. پس از امریکا، کشور چین با ۱۴۹ میلیارد دلار و هنگکنگ با ۱۱۹ میلیارد دلار بهترتیب در رتبههای دوم و سوم قرار میگیرند.
بر اساس این گزارش، چین در سال گذشته میلادی ۱۴۹ میلیارد و ۳۴۲ میلیون دلار سرمایهگذاری مستقیم خارجی جذب کرده است که نسبت به سال ۲۰۱۹، بیش از ۸ میلیارد دلار افزایش داشته است.
میزان سرمایهگذاری مستقیم خارجی جذبشده توسط برخی کشورهای دیگر عبارت است از:
| کشور | میزان جذب سرمایهگذاری خارجی |
| فرانسه | ۱۸ میلیارد دلار |
| آلمان | ۳۵ میلیارد دلار |
| ژاپن | ۲/۱۰ میلیارد دلار |
| انگلیس | ۷/۱۹ میلیارد دلار |
گفتنی است تمامی کشورهای فوق، در مقایسه با پیش از شروع پاندمی کرونا، کاهش قابلتوجهی را در سرمایهگذاری خارجی تجربه کردهاند.
بدون نظر