در این مطلب میخوانید:
حقوق و تعهدات شرکا
مقدمه
حقوق و تعهدات شرکا در قراردادهای جوینتونچر برحسب موضوع، اهداف و الزامات اجرایی پروژه متنوع است.
در این بخش سعی میشود صرفنظر از موضوع پروژه و با تاکید بر قراردادهای اجراشده، این حقوق و تعهدات بررسی و تجزیهوتحلیل شوند. ابتدا به حقوق شرکا میپردازیم. ازجمله حقوق شرکای جوینتونچر میتوان به دریافت سود، مشارکت در تصمیمگیری، انتقال سهام، حق تقدم در خرید سهام، دسترسی به اطلاعات، دریافت گزارش و بازرسی از سایت پروژه اشاره کرد. ممکن است متناسب با پروژه موضوع جوینتونچر و الزامات اجرایی آن بر حقوق مزبور افزوده یا از قلمرو آنها کاسته شود.
دریافت سود
شرکای جوینتونچر پس از کسر هزینهها، تسویه اقساط سررسیدشده اصل و فرع وام، پرداخت مالیات و عندالاقتضا اندوختهها، متناسب با میزان مشارکت خود، در سود حاصل از پروژه سهیم خواهند بود؛ بر مبنای این حق، در صورت منتهی شدن پروژه به سوددهی، شرکا با رعایت تشریفات مقرر در قرارداد و به نسبت سهمالشرکه خود، حق دریافت سود را خواهند داشت.
مشارکت در تصمیمگیری
حق تصمیمگیری شامل حق رأی در خصوص موضوعهای مختلف پروژه، حق حضور در جلسههای کمیته مدیریت مشترک و مجمع شرکا، حق وتو و دیگر حقوق مربوط به تصمیمگیری است؛ بر اساس این حق، شرکا در سرنوشت جوینتونچر نقش داشته و با حضور در مجمع شرکا و یا کمیته مدیریت در خصوص موضوعهای مختلف تصمیمگیری میکنند.
مطالب پیشنهادی برای مطالعه :
انتقال سهمالشرکه
بر مبنای این حق، هریک از شرکا میتواند با رعایت ضوابط و تشریفاتی که در قرارداد پیشبینی شده، تمام یا قسمتی از سهام خود را به دیگری انتقال دهد.
اگرچه انتقال سهام مشارکت، امری اختیاری و وابسته به اراده شرکاست، ولی ممکن است در موارد نادر و استثنایی و نظر به مقتضیاتی، انتقال سهام به صورت اجباری و ناخواسته صورت پذیرفته یا حق انتقال سهام محدود شود.
مورد اول ناظر بر فرضی است که ترکیب جوینتونچر از نظر دولت سرمایهپذیر مقبول نباشد و با یک اقدام تقنینی مقرر شود که اجرای پروژه موضوع قرارداد منوط به انتقال سهام به اشخاص داخل یا خارج از مشارکت است. در فرض فوق که بهنوعی به دلیل ماهیت پروژه موضوع قرارداد و با درنظرگرفتن جهاتی همچون حفظ امنیت ملی محقق میشود، دولت میزبان از طریق هیأت دولت یا قوه مقننه، اجرای پروژه موضوع
جوینتونچر را به انتقال بخشی از سهام متعلق به سرمایهگذار خارجی منوط میکند که سهامدار اکثریت است.
با این اقدام، دولت میزبان در پی آن است که سرمایهگذار خارجی با انتقال بخشی از سهام خود به شرکای دارای تابعیت کشور سرمایهپذیر، به سهامدار اقلیت تنزل یافته و اتباع خود با تحصیل اکثریت سهام پروژه، ضمن رفع نگرانیهای مربوط به امنیت ملی و منافع عمومی، مدیریت و کنترل مؤثر بر فرایند اجرای آن را در دست داشته باشد.
به نظر میرسد اقدام مورد بحث چنانچه پس از امضا و لازمالاجرا شدن قرارداد صورت پذیرد، نوعی سلب مالکیت به شمار میآید که به صورت کاهش اجباری درصد سهامِ سهامدار اکثریت و با هدف انتقال مدیریت و کنترل شرکت به سهامداران متبوع دولت سرمایهپذیر تحقق یافته است؛ چنانچه امر یادشده ناشی از وضع قانون باشد، میتوان آن را «تضعیف قانونی موقعیت شریک خارجی» نامید.
فرض دوم، ناظر به موردی است که یکی از شرکا به سببی همچون دارا بودن تکنولوژی منحصربهفرد، از جایگاه و اهمیت ویژهای در پروژه برخوردار بوده و نقشی محوری در اجرایی شدن آن ایفا میکند؛ در این صورت ممکن است مطابق قرارداد، هر گونه نقلوانتقال سهام از سوی شریک مزبور با محدودیتهایی مواجه شود و یا محدودیت در نقلوانتقال سهام از سوی این شریک، توسط دولت و به عنوان پیششرطی برای اجرای پروژهای در بخش عمومی وضع شود.
حق تقدم در خرید سهمالشرکه
بر اساس حق تقدم، چنانچه یکی از شرکا قصد خروج از مشارکت و انتقال سهمالشرکه خود را داشته باشد، در ابتدا باید قصد خود مبنی بر فروش سهمالشرکهاش، قیمت و مدتزمانی که سایر شرکا قادر به اعمال این حق هستند را تعیین کند.
درصورتیکه جوینتونچر از بیش از دو شریک تشکیل شده باشد، پیشنهاد برای فروش سهمالشرکه، متناسب با میزان سهام هریک صورت میگیرد؛ بر این اساس هریک از شرکا قادر است متناسب با سهامش اقدام به اعمال حق تقدم و خرید سهام شریکی بکند که قصد خروج از جوینتونچر را دارد.
از سوی دیگر چنانچه سایر شرکا حق تقدم خود را اعمال نکنند، یک یا چند شریک که تمایل دارند از این حق استفاده کنند، قادرند به تناسب سهام سایر شرکا نیز سهمالشرکه شریک مزبور را خریداری کنند. وانگهی اگر سایر شرکا حق تقدم در خرید سهام را اعمال نکنند یا برخی از این حق استفاده کنند، شریکی که قصد خروج از مشارکت دارد، قادر است به میزانی که سهامش از سوی سایر شرکا خریداری نشده، آن را به اشخاص ثالث انتقال دهد.
حق دسترسی به اطلاعات
بر اساس این شرط، هریک از شرکا حق دسترسی به اطلاعات مربوط به فعالیتهای جوینتونچر، شامل حق دسترسی به صورتجلسات مجمع شرکا و کمیته مدیریت و درخواست یک نسخه از آنها، حق دسترسی به حسابهای جوینتونچر و نیز اسناد مالی و حقوقی مشارکت را خواهند داشت. کمیته مدیریت بهمنظور جلوگیری از اختلال در فرایند اجرایی قرارداد، ممکن است شرایطی را برای دسترسی به اطلاعات و فعالیتهای جوینتونچر مقرر کند.
منبع: کتاب حقوق سرمایه گذاری خارجی در پرتو قانون و قراردادهای سرمایه گذاری
بدون نظر