در این مطلب میخوانید:
نگارش و محاسبه زمانهای قراردادی
۱. نگارش صحیح تاریخ قرارداد
تاریخ یک قرارداد تعیینکنندۀ زمان ایجاد حقوق و تکالیف طرفین است و بسیاری از منافع و خسارتهای ایجادهشده بر مبنای آن محاسبه میشود. متداول است که تاریخ قرارداد در ابتدای آن درج میشود و گاهی نیز در انتهای قرارداد ذکر میگردد که باید کاربرد هرکدام شناخته شود.
نگارش تاریخ در ابتدای قرارداد زمانی مفید است که همه طرفین در همان تاریخ مذکور، قرارداد را امضا میکنند، ولی اگر طرفین قرارداد در کنار امضای خود، تاریخ متفاوتی درج کنند، تعیین تاریخ صحیح دچار ابهام و تردید میشود.
۱-۱. ذکر تاریخ در انتهای قرارداد
گفته شده است که در سه حالت ذکر تاریخ در انتهای قرارداد و در کنار امضای طرفین ترجیح دارد:
۱. زمانی که طرفین با فاصلۀ چند روزه یک قرارداد را امضا میکنند؛
۲. زمانی که یک قرارداد الکترونیکی امضا میشود و هر امضا خود به خود دارای تاریخ مشخصی است؛
۳. زمانی که یک شرکت بزرگ طرف قرارداد است و برای امور مالیاتی یا تعیین سود و زیان شرکت باید تاریخ دقیق امضای طرفین و شروع قرارداد مشخص باشد.
نکتۀ دیگر اینکه اگر تاریخ درج امضای طرفین معیار تعیین تاریخ انعقاد قرارداد است، باید در ابتدا یا انتهای قرارداد توضیح داده شود که تاریخ آخرین امضا، تاریخ انعقاد قرارداد است. گاهی تاریخ اجراییشدن قرارداد متفاوت از تاریخ انعقاد آن است که در این صورت روشهای مختلفی توسط قراردادنویسان استفاده میشود.
گاهی در قرارداد شرط مستقلی با عنوان «تاریخ تأثیر قرارداد» یا «تاریخ اجراییشدن قرارداد» بیان میشود تا نشان دهد تاریخ اجرا متفاوت است. در روش دیگر که در قراردادهای کانادایی متداول بود، در کنار تاریخ اصلی ذکر میشد «این تاریخ تنها برای ارجاع است»، اما متخصصان امر پیشنهاد میکنند از عنوان «تاریخ شروع قرارداد» استفاده شود، زیرا قرارداد در همان تاریخ امضا مؤثر است و تنها حقوق و تکالیف طرفین است که از یک زمان متعاقب آغاز میشود.
مطالب پیشنهادی برای مطالعه:
۲. تاریخ مؤثرشدن قرارداد را چگونه بنویسیم؟
یک قرارداد باید بهصراحت تاریخ مؤثرشدن خود را اعلام کند تا مبدأ ایجاد حقوق و تکالیف طرفین مشخص شود. یک قرارداد بهطورکلی در سه تاریخ میتواند مؤثر شود که در ادامه به اختصار به آنها اشاره میکنیم:
۲-۱. همزمان با تاریخ امضا
درصورتیکه شرطی در قرارداد وجود نداشته باشد که تاریخ متفاوتی برای مؤثرشدن و آغاز تعهدات طرفین بیان کند، تاریخ تأثیر قرارداد همان تاریخ امضای آن خواهد بود. اغلب قراردادها از این نوع هستند و حقوق و تعهدات طرفین از تاریخ امضای قرارداد آغاز میشود.
۲-۲. تعیین تاریخی در گذشته
گاهی نوع معامله و شرایط محیطی ایجاب میکند که طرفین بهسرعت فعالیت خود را آغاز کنند و سپس اقدام به نگارش و امضای قرارداد کنند. در این حالت، طرفین میتوانند تاریخ مؤثرشدن قرارداد را عطف به ماسبق کنند و در نتیجه تاریخ اجراییشدن قرارداد، پیش از تاریخ امضای آن خواهد بود.
۲-۳. تعیین تاریخی در آینده
گاهی برای آغاز یک پروژه یا آغاز اجرای تعهدات طرفین، فراهمساختنِ مقدماتی لازم است یا اقدامات قانونی باید انجام شود. در این حالت طرفین تاریخی را در آینده برای مؤثرشدن قرارداد تعیین میکنند؛ مانندِ اینکه تأمین سرمایه شرط اجراییشدن قرارداد مشارکت است یا ثبت صورتجلسات انتقال سهام؛ شرط مؤثرشدن قرارداد سرمایهگذاری است.
۳. تفاوت روزهای کاری و روزهای تقویمی در قرارداد
روش شناسایی و محاسبۀ روزها در یک قرارداد اهمیت زیادی دارد و میتواند مبنای محاسبۀ خسارت یا ایجاد حق فسخ باشد؛ بهطورکلی روزهای قراردادی به دو دسته تقسیم میشوند: روزهای تقویمی که شامل همۀ روزها از جمله تعطیلات است، و روزهای کاری که شامل تعطیلات رسمی نمیشود.
استفاده از عنوان «روزهای کاری» دارای مشکلاتی است؛ از جمله اینکه این روزها در کشورهای مختلف متفاوت است، مثلا در کشورهای اروپایی شنبه و یکشنبه تعطیل است و در ایران روز جمعه. مشکل دوم این است که محاسبۀ روزهای کاری در طولانیمدت دشوار است و ممکن است طرفین دچار اشتباه شوند؛ در نتیجه توصیه شده است از عنوان «روزهای کاری» تنها برای مدتهای کوتاه مثل سه تا پنج روز استفاده شود تا بهراحتی قابل شناسایی باشند. همچنین استفاده از عنوان «روزهای کاری» در جایی که اجرای موضوع قرارداد یا پرداخت مبلغ وابسته به فعالیت ادارهها و بانکهاست، نیز مفید است.
بر اساس آنچه گفته شد، مبنای محاسبه روزها باید «روزهای تقویمی» باشد و در موارد خاص از «روزهای کاری» استفاده شود. همچنین اگر در قرارداد تنها عنوان «روز» استفاده شده باشد، به معنای روزهای تقویمی است و روز کاری قیدی اضافی است که اصل بر عدم آن است.
بدون نظر